Porozumienie Komisji Rządowej z Międzyzakładowym Komitetem Robotniczym z tymczasową siedzibą w Hucie Katowice. Gwarantowało niezależnym samorządnym związkom zawodowym prawo do działania w całym kraju, nie tylko na Wybrzeżu.
Data
11 września 1980
Liczba stron
4
Źródło
Egzemplarz ze zbiorów Muzeum Miejskiego „Sztygarka” w Dąbrowie Górniczej
Prawa
Publikacja za zgodą (zbiory Muzeum „Sztygarka”)
Zapis tekstu zachowuje brzmienie maszynopisu; poprawiliśmy tylko oczywiste literówki i interpunkcję. Skan każdej strony można powiększyć.
zawarte przez Komisję Rządową powołaną Zarządzeniem Nr 39 z dnia 9 września 1980 r. Prezesa Rady Ministrów z Międzyzakładowym Komitetem Robotniczym z tymczasową siedzibą w Hucie Katowice, dotyczące gwarancji realizacji porozumienia zawartego przez Międzyzakładowy Komitet Strajkowy w Gdańsku z Komisją Rządową zawartego w dniu 31 sierpnia 1980 r.
Gwarancje realizacji postanowień porozumienia gdańskiego z dnia 31 sierpnia 1980 r. w odniesieniu do Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych, zwanych dalej Niezależnymi Związkami, polegają na: akceptacji i nieprzeciwdziałaniu przez organa administracji państwowej, Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa oraz kierownictwa zakładów pracy i zakładowych organizacji politycznych – powstawaniu, organizowaniu i funkcjonowaniu tych związków, z tym że z chwilą wejścia w życie nowej ustawy o Związkach Zawodowych, Niezależne Związki dopełnią formalności w niej przewidzianych.
Gwarancje te w szczególności polegają na:
1/Zwalnianiu od pracy osób pełniących funkcje w Niezależnych Związkach, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia za czas wykonywania tych funkcji przy odpowiednim zastosowaniu dotychczasowych przepisów dotyczących rad zakładowych /wydziałowych/ oraz ponadzakładowych szczebli Związków Zawodowych.
2/Przyznawaniu lokali przez zakłady pracy na użytek zakładowych /wydziałowych/ ogniw Niezależnych Związków oraz przez organa administracji państwowej dla wyższych szczebli Niezależnych Związków.
3/Publikowaniu informacji o działalności Niezależnych Związków we wszystkich ośrodkach masowego przekazu /radio, telewizja, prasa/ w stopniu uzasadnionym ich wielkością i znaczeniem, jak również umożliwianie przedstawicielom Niezależnych Związków występowania w środkach masowego przekazu.
4/Zapewnianiu przez kierownictwa zakładów pracy współdecydowania przez ogniwa Niezależnych Związków w rozdziale wszelkich zakładowych świadczeń socjalnych i bytowych związanych z działalnością związków zawodowych oraz zapewnianiu udziału Niezależnych Związków w sprawach związanych z zatrudnianiem, wynagradzaniem i rozwiązywaniem stosunku pracy w odniesieniu do zrzeszonych w nim członków, w zakresie w jakim przepisy prawne przewidują udział Związków Zawodowych w załatwianiu takich spraw.
5/Realizacji przez oddziały Narodowego Banku Polskiego wniosków o otwarcie kont bankowych dla ogniw Niezależnych Związków przede wszystkim w celu lokowania wpływów ze składek członkowskich.
6/Zapewnieniu, że do czasu nowego uregulowania statusu Pracowniczej Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej zmiana przynależności związkowej nie może wywoływać ujemnych skutków dla osób korzystających z kasy w sposób odbiegający od obowiązujących zasad.
7/Ustala się, że do czasu wejścia w życie ustawy o związkach zawodowych o powstaniu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego utworzonego przez Międzyzakładowy Komitet Robotniczy z tymczasową siedzibą w Hucie Katowice zostanie powiadomiony wojewoda katowicki. Równocześnie z powiadomieniem zostanie przedstawiony statut, skład jego władz i wniosek o przyznanie lokalu. Inne ogniwa Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych spoza terenu województwa katowickiego zrzeszone w MKR z tymczasową siedzibą przy Hucie Katowice mają prawo nawiązywania kontaktów z właściwymi organami terenowej administracji państwowej.
8/Niezależne Samorządne Związki Zawodowe będą miały zapewniony udział w pracach nad nowymi ustawami: o Związkach Zawodowych, Samorządzie Robotniczym i nowelizacją Kodeksu Pracy /konsultacje, opiniowanie, udział w komisjach/.
9/Zapewnieniu pełnego bezpieczeństwa i swobodnej działalności członkom Międzyzakładowego Komitetu Robotniczego z tymczasową siedzibą w Hucie Katowice i komitetów robotniczych przedsiębiorstw i zakładów reprezentowanych przez ten komitet oraz:
– osobom wspomagającym Międzyzakładowy Komitet Robotniczy i zakładowe komitety robotnicze,
– wszystkim uczestnikom strajku,
– rodzinom wszystkich wyżej wymienionych osób.
Ustalenie powinno obowiązywać obecnie i w przyszłości wszystkie organa państwowe i zakłady pracy. Zabrania się stosowania szykan mających pozory legalności – dotyczy to także rodzin osób wyżej wymienionych. Ustalenia te dotyczą udzielenia gwarancji nierepresjonowania i pełnego bezpieczeństwa w szczególności osobom wchodzącym w skład Międzyzakładowego Komitetu Robotniczego z tymczasową siedzibą przy Hucie Katowice. Gwarancje te odnoszą się do działalności objętej niniejszym Porozumieniem.
Niezależne Samorządne Związki Zawodowe będą w swej działalności dokładały starań, we współpracy z kierownictwami zakładów pracy, na rzecz podnoszenia wydajności pracy i mobilizacji załóg dla jak najlepszej realizacji zadań gospodarczych.
Międzyzakładowy Komitet Robotniczy reprezentujący komitety robotnicze zakładów i instytucji wymienionych w załączniku
Przewodniczący MKR
/–/ Andrzej Rozpłochowski
I Wiceprzewodniczący
/–/ Jacek Jagiełka
II Wiceprzewodniczący
/–/ Bogdan Borkowski
Sekretarz Zarządu
/–/ Kazimierz Świtoń
Strona rządowa
Przewodniczący Komisji Rządowej, Minister Hutnictwa
/–/ Franciszek Kaim
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Hutnictwa, Naczelny Dyrektor ZHŻiSt.
/–/ Kazimierz Sąda
Naczelny Dyrektor Kombinatu Metalurg. „Huta Katowice”
Program Muzeum Historii Polski „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice”, edycja 2026, ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
„Od huty do wspólnoty. Międzypokoleniowe laboratorium pamięci o Porozumieniu Dąbrowskim (Katowickim) 1980”
Dofinansowanie
54 000,00 zł
Całkowita wartość zadania
63 530,00 zł
Umowa
nr MHP/PJWR/II/2026/120 z
Międzypokoleniowe warsztaty, spacer śladami Porozumienia, rozmowy młodzieży ze świadkami historii i interaktywna mapa „Punkty Porozumienia”, które przybliżają pamięć o Porozumieniu Dąbrowskim z 1980 roku.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Muzeum Historii Polski „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice”, edycja 2026.