Mikrohistorie · 04 / 12
„Jeden za drugim”Przyjaźnie, które rodziły się w hucie
Do Huty Katowice przyjeżdżali z różnych zakątków Polski. Mówili odmiennymi gwarami, wychowywali się w różnych środowiskach i często nie znali nikogo w Zagłębiu Dąbrowskim. Łączyła ich praca w ogromnym zakładzie przemysłowym, która z czasem stawała się początkiem wieloletnich znajomości i przyjaźni. Jak wspominają Bruno Berner i Józef Mazur, w tamtych czasach ludzie potrafili być sobie znacznie bliżsi, niż mogłoby się wydawać.

W drugiej połowie lat siedemdziesiątych Huta Katowice przyciągała pracowników z całego kraju. Powstający kombinat potrzebował ludzi o różnych kwalifikacjach: hutników, tokarzy, elektryków, mechaników i pracowników transportu. Dla wielu zatrudnienie w hucie oznaczało również przeprowadzkę i rozpoczęcie życia w zupełnie nowym otoczeniu.
Józef Mazur przyjechał do Dąbrowy Górniczej z południowo-wschodniej Polski, świeżo po odbyciu służby wojskowej. Rozpoczął pracę w 1976 roku, na Wydziale Walcowni Średniej. Wspominał, że pierwsze zetknięcie z ogromnym zakładem było dla niego trudnym doświadczeniem. Wcześniej pracował w niewielkim przedsiębiorstwie, dlatego skala Huty Katowice początkowo go przeraziła.
Z czasem jednak przyzwyczaił się do nowych warunków. Ważną rolę odegrali ludzie, z którymi codziennie pracował. Mimo że pochodzili z odległych miejscowości i regionów, szybko znajdowali wspólny język.
„Jeden przyjechał z Kieleckiego, drugi, wtedy to było Rzeszowskie. Ale jakiś taki wspólny temat był”
Według jego relacji atmosfera między pracownikami była wówczas szczególna. Ludzie chętnie rozmawiali, dzielili się doświadczeniami i interesowali sprawami kolegów. Różnice w pochodzeniu nie stanowiły przeszkody w budowaniu wzajemnych relacji.
Podobnie tamte lata zapamiętał Bruno Berner, który przepracował w Hucie Katowice 33 lata, do 2008 roku. Jako mistrz na Wielkich Piecach miał okazję współpracować z wieloma osobami i obserwować zmiany zachodzące w zakładzie.
„Powiem pani tak: atmosfera w pracy była lepsza niż teraz. Ludzie bardziej się szanowali”
W jego wspomnieniach najważniejsza była serdeczność, która towarzyszyła codziennym kontaktom. Pracownicy interesowali się nie tylko swoimi obowiązkami, ale także samą hutą i jej rozwojem. Wielu traktowało ją jako wspólne przedsięwzięcie, w którego tworzeniu uczestniczyli.
Przyjaźnie nie kończyły się wraz z zakończeniem zmiany. Józef Mazur wspominał, że po pracy koledzy często spotykali się poza zakładem. Niekiedy wystarczyło, że ktoś zaproponował wspólne wyjście, a pozostali chętnie się przyłączali.
„Gdy ktoś rzucił hasło, żeby po pracy pójść na piwko, wszyscy wychodzili i szli razem”
Takie spotkania pozwalały lepiej się poznać. Dla pracowników, którzy przyjechali do Zagłębia z innych części Polski, znajomości zawierane w hucie mogły być szczególnie ważne. Praca stawała się miejscem budowania nowego środowiska społecznego.
Nie oznaczało to jednak, że wszyscy byli zgodni i nigdy nie dochodziło między nimi do konfliktów. Rozmówcy wspominali również różnice charakterów i poglądów. Zwracali jednak uwagę, że przez wiele lat potrafili utrzymywać dobre relacje mimo nieporozumień.
Z perspektywy czasu obaj dostrzegali zmianę atmosfery. Bruno Berner opowiadał, że pod koniec swojej pracy obserwował coraz większą rywalizację o stanowiska.
„Kiedy odchodziłem, widziałem już walkę o stołki”
Józef Mazur również zauważał stopniowe osłabienie dawnych więzi. Jego zdaniem coraz częściej pojawiały się zazdrość i rywalizacja, które zastępowały wcześniejszą otwartość.
„Później zaczęło się to, co brzydko nazywa się wyścigiem szczurów”
Mimo tych zmian wspomnienia o dawnych kolegach pozostały dla niego bardzo ważne. Podczas wywiadu podkreślał, że również po przejściu na emeryturę utrzymuje kontakty z ludźmi poznanymi w zakładzie. Spotykają się, rozmawiają i wracają pamięcią do wspólnie przeżytych lat.
Nie wszyscy zgadzają się ze sobą w sprawach politycznych czy społecznych. Nie przeszkadza im to jednak w podtrzymywaniu znajomości.
„Można się różnić, ale trzeba rozmawiać i wyjaśniać sobie sprawy”
Historia ich zawodowych przyjaźni przypomina, że Huta Katowice była nie tylko miejscem produkcji stali. Stała się przestrzenią spotkania ludzi pochodzących z różnych regionów, środowisk i tradycji. To tutaj tworzyły się więzi, które często przetrwały znacznie dłużej niż sama praca zawodowa.
Dla Brunona Bernera i Józefa Mazura jednym z najważniejszych wspomnień pozostała właśnie ta dawna serdeczność. Choć przez lata zmieniały się warunki pracy, organizacja zakładu i relacje między pracownikami, przyjaźnie zawarte w hucie nadal stanowią ważną część ich osobistych historii.



