Warsztat 4

Cele: uczestnik łączy datę, miejsce, aktora i znaczenie; negocjuje wspólny opis; zaznacza pewność informacji oraz pytania otwarte.

Materiały: duży arkusz z pustą osią 1972–2010, karty faktów, karteczki w trzech kształtach, grube pisaki, taśma papierowa.

Agenda:

• 0–10 min — przypomnienie zasad;
• 10–20 min — demonstracja jednego wpisu;
• 20–38 min — tworzenie wpisów w grupach;
• 38–52 min — rozmieszczenie na osi;
• 52–65 min — dodanie warstwy miejsc;
• 65–75 min — połączenia przyczynowe i pytania;
• 75–84 min — cicha galeria;
• 84–88 min — jedna korekta każdej grupy;
• 88–90 min — bilet wyjścia.

Kod kształtów: prostokąt — fakt; koło — interpretacja; trójkąt — pytanie. Każdy znak ma również podpis tekstowy.

Przygotujcie wpisy według wzoru: data lub okres — miejsce — zdarzenie — znaczenie — źródło.

Polecenie: do każdego wpisu dodajcie jedno miejsce powiązane, jedną interpretację i jedno pytanie. Nie zmieniajcie pytania w fakt.

Wpis 1 — początki inwestycji. Na podstawie karty faktów A uzupełnij: data — miejsce — zdarzenie — znaczenie — źródło. Użyj pierwszej daty z karty.

Wpis 2 — produkcja. Na podstawie karty faktów A uzupełnij: data — miejsce — zdarzenie — znaczenie — źródło. Użyj drugiej daty z karty.

koniec sierpnia 1980 — wydziały huty — postulaty i rozwój strajku — pracownicy organizują wspólne działanie — IPN.

11 września 1980 — Huta Katowice — podpisanie Porozumienia Katowickiego — ogólnokrajowe warunki działania niezależnych związków — IPN.

15 września 1980 — huta — pierwszy numer „Wolnego Związkowca” — rozwój komunikacji związkowej — IPN.

Wpis 6 — upamiętnienie. Na podstawie karty faktów F uzupełnij: data — miejsce — zdarzenie — znaczenie — źródło.

Pytania do mapy:

• Które wpisy opisują przemysł, które codzienność, a które organizowanie wspólnoty?
• Gdzie źródło podaje datę, a gdzie tylko okres?
• Które strzałki pokazują następstwo, a które jedynie możliwy związek?
• Czy na mapie widać osoby lub doświadczenia, o których karty nie mówią?
• Jak oznaczyć brak bez zastępowania go domysłem?

Klucz prowadzącego:

• porównaj odpowiedź z kartami faktów A i B;
• postulaty, strajk, organizacja komitetu i porozumienie to kolejne, powiązane etapy;
• rozróżniaj funkcję punktu i hipotezę grupy;
• pytanie otwarte pozostaje na mapie jako pełnoprawny rezultat pracy.

Autorska reguła korekty: poprawiaj fakty przez wskazanie karty, a interpretacje przez pytanie o podstawę.

Wariant w sali: cały warsztat można przeprowadzić na stole lub tablicy. Zamiast mapy geograficznej użyj czterech podpisanych stref: zakład, dojazd, mieszkanie i pamięć. Każdy wpis otrzymuje numer, który łączy go z osią czasu.

Wariant 45 minut:

• 0–5 — legenda kształtów;
• 5–15 — rozdanie sześciu wpisów;
• 15–26 — wspólna oś;
• 26–34 — cztery strefy miejsca;
• 34–40 — interpretacje i pytania;
• 40–44 — jedna korekta;
• 44–45 — bilet wyjścia.

Rezultat do zachowania: sfotografowana lub przepisana mapa wraz z legendą i pytaniami. Jeżeli wykonujesz zdjęcie, usuń wcześniej karteczki zawierające imiona uczestników.